RỦI RO DOANH NGHIỆP SỬ DỤNG LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI KHÔNG CÓ GIẤY PHÉP LAO ĐỘNG

Giới thiệu

Hiện nay, nhu cầu tuyển dụng chuyên gia, quản lý và lao động kỹ thuật nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vì muốn đẩy nhanh tiến độ công việc hoặc chưa nắm rõ quy định pháp luật nên đã để người nước ngoài làm việc khi chưa có giấy phép lao động (work permit) hoặc chưa được xác nhận thuộc diện miễn giấy phép lao động.

Không ít doanh nghiệp cho rằng đây chỉ là lỗi thủ tục hành chính và có thể “bổ sung hồ sơ sau”. Trên thực tế, việc sử dụng lao động nước ngoài làm việc “chui” có thể kéo theo hàng loạt rủi ro nghiêm trọng về pháp lý, thuế và hoạt động kinh doanh.

Dưới đây là 4 rủi ro pháp lý lớn nhất mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Hãy cùng DHtaxlaw tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây.

1. Bị xử phạt hành chính với mức phạt rất cao

Theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam mà không có giấy phép lao động hoặc không có văn bản xác nhận miễn giấy phép lao động có thể bị xử phạt rất nặng.

Mức phạt đối với doanh nghiệp

Mức phạt tăng theo số lượng lao động vi phạm:

• Từ 01 đến 10 người lao động: phạt từ 30.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng; 
• Từ 11 đến 20 người lao động: phạt từ 45.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng; 
• Từ 21 người lao động trở lên: phạt từ 60.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng. 

Lưu ý, mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp người sử dụng lao động là tổ chức/doanh nghiệp thì mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tức có thể lên đến 150.000.000 đồng.

Mức phạt đối với người lao động nước ngoài

Người nước ngoài làm việc không có work permit hoặc không có giấy xác nhận miễn giấy phép lao động cũng có thể bị xử phạt từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.

Đây là rủi ro tài chính rất lớn, đặc biệt với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nước ngoài cùng lúc.

2. Người lao động có thể bị trục xuất, doanh nghiệp bị gián đoạn hoạt động

Ngoài việc bị xử phạt hành chính, người lao động nước ngoài làm việc “chui” còn có thể bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất khỏi Việt Nam theo quy định pháp luật.

Điều này khiến doanh nghiệp:

• Mất nhân sự đột ngột; 
• Gián đoạn hoạt động kinh doanh; 
• Chậm tiến độ dự án; 
• Phát sinh thêm chi phí tuyển dụng và thay thế nhân sự. 

Đối với các vị trí chuyên gia hoặc quản lý cấp cao, hậu quả này có thể gây ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động vận hành của công ty.

Trong một số trường hợp nghiêm trọng hoặc tái phạm, doanh nghiệp còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động từ 01 đến 03 tháng.

3. Có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp

Nhiều doanh nghiệp cho rằng thuê lao động nước ngoài không có giấy phép lao động chỉ bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp có yếu tố tổ chức, bao che hoặc hợp thức hóa việc cư trú trái phép cho người nước ngoài, doanh nghiệp hoặc cá nhân liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Căn cứ theo Điều 348 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi tổ chức hoặc môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép có thể bị xử lý hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Ví dụ:

• Ký hợp đồng lao động “khống”; 
• Hợp thức hóa hồ sơ cư trú; 
• Bảo lãnh không đúng thực tế; 
• Sử dụng pháp nhân để che giấu việc người nước ngoài cư trú, làm việc trái phép. 

Mức hình phạt trong một số trường hợp có thể:

• Phạt tiền; 
• Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm; 
• Trường hợp nghiêm trọng có thể lên đến 15 năm tù. 

Người đại diện pháp luật hoặc cá nhân trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật.

4. Nguy cơ bị truy thu thuế và loại chi phí khi quyết toán

Ngoài các rủi ro về lao động và cư trú, doanh nghiệp còn có thể gặp hệ lụy lớn về kế toán – thuế.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn hạch toán:

• Tiền lương; 
• Chi phí nhà ở; 
• Vé máy bay; 
• Công tác phí; 
• Chi phí lưu trú cho lao động nước ngoài làm việc “chui”. 

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không có đầy đủ hồ sơ pháp lý hợp lệ như:

• Giấy phép lao động; 
• Hợp đồng lao động đúng quy định; 
• Hồ sơ cư trú hợp pháp; 

thì các khoản chi này có nguy cơ bị cơ quan thuế loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Hệ quả kéo theo gồm:

• Bị truy thu thuế; 
• Bị tính tiền chậm nộp; 
• Có thể bị xử phạt vi phạm về thuế. 

Đây là vấn đề nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện khi bị thanh tra hoặc quyết toán thuế.

5. Doanh nghiệp cần làm gì để tránh rủi ro?

Để hạn chế các rủi ro pháp lý liên quan đến lao động nước ngoài, doanh nghiệp nên:

• Xin giấy phép lao động trước khi người nước ngoài bắt đầu làm việc; 
• Kiểm tra kỹ trường hợp miễn giấy phép lao động; 
• Theo dõi thời hạn work permit để gia hạn kịp thời;  
• Thực hiện đúng quy định về visa, thẻ tạm trú và hợp đồng lao động; 
• Thường xuyên cập nhật quy định pháp luật mới liên quan đến lao động nước ngoài. 

Hiện nay, nhiều quy định liên quan đến work permit đã được điều chỉnh, bổ sung bởi Nghị định 219/2025/NĐ-CP nên doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm không đáng có.

6. Dịch vụ work permit cho người nước ngoài uy tín tại DHtaxlaw

Thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình gia hạn giấy phép lao động do:

• Hồ sơ thiếu hoặc sai thông tin 
• Nộp hồ sơ trễ hạn 
• Không nắm rõ quy trình xử lý 
• Hồ sơ nước ngoài cần hợp pháp hóa lãnh sự 

Sử dụng dịch vụ work permit sẽ giúp doanh nghiệp:

• Được tư vấn điều kiện gia hạn phù hợp 
• Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đầy đủ 
• Theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ 
• Hạn chế rủi ro bị trả hồ sơ hoặc chậm xử lý 

Nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ thủ tục gia hạn giấy phép lao động cho người nước ngoài nhanh chóng và đúng quy định, liên hệ DHtaxlaw để được hỗ trợ sớm nhất.

Kết luận

Việc sử dụng lao động nước ngoài làm việc “chui” có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với hàng loạt hậu quả nghiêm trọng về pháp lý, thuế và vận hành. 

Thay vì “làm trước bổ sung sau”, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện đầy đủ thủ tục work permit theo đúng quy định để đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định và tránh các rủi ro không đáng có trong tương lai.

Để nhận báo giá cụ thể về dịch vụ quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: 80/35 Đường số 3, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ giải thể công ty