QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CHỦ HỘ KINH DOANH THEO NGHỊ ĐỊNH 168/2025

Khi thành lập hộ kinh doanh, chủ hộ không chỉ được trao quyền quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh mà còn phải thực hiện nhiều nghĩa vụ về tài chính, thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Từ khi Nghị định 168/2025/NĐ-CP có hiệu lực, các quy định về quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh đã được quy định rõ ràng hơn, tạo cơ sở pháp lý minh bạch trong quá trình hoạt động.

Trong bài viết dưới đây, DHtaxlaw sẽ tổng hợp và phân tích chi tiết các quyền, nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh theo quy định mới nhất, đồng thời chia sẻ những lưu ý quan trọng giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro pháp lý và thực hiện đúng thủ tục thuế hộ kinh doanh.

1. Căn cứ pháp lý

Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh hiện được quy định tại Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.

Theo quy định này, chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký hộ kinh doanh phải thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ trong quá trình tổ chức, quản lý và vận hành hoạt động kinh doanh.

2. Chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình phải chịu trách nhiệm như thế nào?

Theo quy định, chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình cùng đăng ký hộ kinh doanh sẽ:

• Thực hiện hoạt động kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật. 
• Chịu trách nhiệm liên đới đối với toàn bộ hoạt động của hộ kinh doanh. 
• Chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ phát sinh theo quy định. 

Điều này đồng nghĩa với việc khi hộ kinh doanh phát sinh nghĩa vụ tài chính hoặc tranh chấp, các thành viên đăng ký hộ kinh doanh đều có trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

3. Chủ hộ kinh doanh có được thuê người khác quản lý không?

Câu trả lời là có.

Chủ hộ kinh doanh có thể:

• Trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh; hoặc 
• Thuê người khác quản lý, điều hành hộ kinh doanh. 

Tuy nhiên, dù thuê người quản lý thì chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm đối với:

• Các khoản nợ phát sinh. 
• Nghĩa vụ tài sản. 
• Nghĩa vụ tài chính. 
• Các trách nhiệm pháp lý liên quan đến hoạt động của hộ kinh doanh. 

Việc thuê người quản lý không làm thay đổi trách nhiệm pháp lý của chủ hộ.

4. Quyền của chủ hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh là người đại diện của hộ kinh doanh và có nhiều quyền quan trọng, bao gồm:

• Đại diện hộ kinh doanh thực hiện các giao dịch dân sự. 
• Thực hiện các nghĩa vụ về thuế và tài chính. 
• Đại diện hộ kinh doanh làm việc với cơ quan nhà nước.  
• Tham gia tố tụng với tư cách nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền và nghĩa vụ liên quan trước Tòa án hoặc Trọng tài. 
• Thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. 

Ngoài ra, chủ hộ còn thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật trong quá trình hoạt động kinh doanh.

5. Nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh

Bên cạnh các quyền được pháp luật bảo vệ, chủ hộ kinh doanh còn phải thực hiện nhiều nghĩa vụ quan trọng như:

• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. 
• Chấp hành quy định về kế toán, hóa đơn và chứng từ. 
• Lưu trữ hồ sơ, sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo quy định. 
• Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. 
• Chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin đăng ký hộ kinh doanh. 
• Tuân thủ quy định của pháp luật trong quá trình kinh doanh. 

Đối với những hộ kinh doanh áp dụng chế độ kế toán theo quy định mới, việc sử dụng dịch vụ kế toán hộ kinh doanh hoặc dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh sẽ giúp giảm thiểu sai sót và đảm bảo tuân thủ pháp luật.

6. Chủ hộ kinh doanh có được góp vốn vào doanh nghiệp không?

Có.

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh được:

• Góp vốn vào doanh nghiệp. 
• Mua cổ phần. 
• Mua phần vốn góp trong doanh nghiệp. 

Việc góp vốn được thực hiện với tư cách cá nhân và phải tuân thủ các quy định của pháp luật về doanh nghiệp cũng như đầu tư.

7. Chủ hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân

Một trong những điểm cần lưu ý là: Chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân.

Quy định này nhằm tránh việc một cá nhân đồng thời chịu trách nhiệm vô hạn tại nhiều loại hình kinh doanh khác nhau, hạn chế rủi ro pháp lý và tài chính.

8. Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh trong trường hợp đặc biệt

8.1. Trường hợp chủ hộ kinh doanh bị tạm giam hoặc đang chấp hành án

Nếu chủ hộ kinh doanh:

• Bị tạm giam. 
• Đang chấp hành hình phạt tù. 
• Đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc. 

Thì:

• Đối với hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập, chủ hộ có thể ủy quyền cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. 
• Đối với hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình thành lập, các thành viên còn lại có thể ủy quyền cho một thành viên khác làm chủ hộ kinh doanh.  

Người được ủy quyền chỉ được thực hiện quyền và nghĩa vụ trong phạm vi được ủy quyền theo quy định của pháp luật dân sự.

8.2. Trường hợp chủ hộ kinh doanh bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự

Nếu chủ hộ kinh doanh bị:

• Tòa án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự. 
• Mất năng lực hành vi dân sự. 
• Có khó khăn trong nhận thức hoặc làm chủ hành vi. 

Thì:

• Đối với hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập, quyền và nghĩa vụ sẽ được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật. 
• Đối với hộ kinh doanh do hộ gia đình thành lập, các thành viên còn lại sẽ thống nhất cử một người làm chủ hộ kinh doanh. 
• Nếu hộ kinh doanh chỉ có hai thành viên thì thành viên còn lại sẽ trở thành chủ hộ kinh doanh. 

Người đại diện chỉ được thực hiện quyền và nghĩa vụ trong phạm vi đại diện theo quy định của pháp luật.

9. Những lưu ý quan trọng đối với hộ kinh doanh

Để hoạt động ổn định và tránh các vi phạm hành chính, hộ kinh doanh nên lưu ý:

• Thực hiện đúng các quy định về đăng ký kinh doanh. 
• Kê khai và nộp thuế đúng thời hạn. 
• Quản lý hóa đơn, chứng từ đầy đủ. 
• Lập và lưu trữ sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo quy định. 
• Cập nhật kịp thời các thay đổi về thông tin đăng ký. 
• Thường xuyên rà soát các nghĩa vụ tài chính phát sinh. 

Việc tuân thủ đầy đủ các quy định sẽ giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro pháp lý và tạo thuận lợi trong quá trình mở rộng hoạt động.

10. DHtaxlaw hỗ trợ hộ kinh doanh toàn diện

Quy định về quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh ngày càng được hoàn thiện, kéo theo yêu cầu cao hơn về quản lý thuế và kế toán. Vì vậy, nhiều hộ kinh doanh lựa chọn sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

DHtaxlaw cung cấp các dịch vụ:

• Tư vấn thành lập hộ kinh doanh. 
• Tư vấn thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh. 
• Thực hiện thủ tục thuế hộ kinh doanh. 
• Dịch vụ kế toán hộ kinh doanh trọn gói. 
• Dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh định kỳ. 
• Tư vấn và xây dựng sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo đúng quy định. 
• Tư vấn các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động. 

Đội ngũ chuyên gia của DHtaxlaw luôn đồng hành cùng khách hàng, giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian, hạn chế rủi ro và tập trung phát triển hoạt động kinh doanh.

Kết luận 

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh không chỉ có quyền quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh mà còn phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính, thuế và các khoản nợ phát sinh của hộ kinh doanh. Đồng thời, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh cũng phải thực hiện trách nhiệm liên đới theo quy định của pháp luật.

Nếu bạn cần tư vấn về hộ kinh doanh, thành lập hộ kinh doanh, thủ tục thuế hộ kinh doanh, dịch vụ kế toán hộ kinh doanh, dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh hoặc xây dựng sổ sách kế toán hộ kinh doanh, hãy liên hệ DHtaxlaw để được hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ giải thể công ty