QUY ĐỊNH MỚI VỀ THU, CHI TÀI KHOẢN VAY, TRẢ NỢ NƯỚC NGOÀI

Ngày 31/12/2025, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư số 80/2025/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2022/TT-NHNN về quản lý ngoại hối đối với hoạt động vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp.

Thông tư mới có hiệu lực từ ngày 25/01/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong việc:

• Chuẩn hóa việc mở và sử dụng tài khoản vay, trả nợ nước ngoài;
• Làm rõ các giao dịch thu – chi hợp lệ;
• Hạn chế rủi ro vi phạm trong quá trình giải ngân, trả nợ và báo cáo khoản vay nước ngoài.

Trong đó, nhóm quy định từ Điều 11 đến Điều 15 được đánh giá là có tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến doanh nghiệp có khoản vay nước ngoài tự vay, tự trả.

1. Nguyên tắc quản lý không thay đổi, nhưng cách thực hiện đã “siết chặt” hơn

Về bản chất, Thông tư 80/2025/TT-NHNN không thay đổi nguyên tắc quản lý ngoại hối đối với hoạt động vay, trả nợ nước ngoài. Tuy nhiên, so với Thông tư 12/2022/TT-NHNN, văn bản mới đã:

• Cụ thể hóa nhiều tình huống phát sinh trong thực tiễn;
• Mở rộng nhưng đồng thời xác định rõ phạm vi các khoản thu, chi được phép;
• Phân tách rạch ròi giữa tài khoản vay bằng ngoại tệ và tài khoản vay bằng đồng Việt Nam.

Điều này đồng nghĩa với việc: Doanh nghiệp không thể áp dụng cách làm “linh hoạt” như trước nếu không muốn đối mặt rủi ro bị đánh giá sai phạm khi thanh tra, kiểm tra.

2. Làm rõ nghĩa vụ đăng ký khoản vay nước ngoài (Điều 11)

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 80/2025/TT-NHNN là làm rõ nghĩa vụ đăng ký khoản vay, đặc biệt đối với: Khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn, nhưng vẫn còn dư nợ gốc tại thời điểm tròn 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên.

Đồng thời, Thông tư mới bổ sung rõ các trường hợp được loại trừ nghĩa vụ đăng ký, bao gồm:

• Đã thanh toán toàn bộ dư nợ gốc;
• Chuyển toàn bộ dư nợ gốc thành cổ phần, phần vốn góp;
• Được xóa toàn bộ nghĩa vụ trả nợ gốc trong vòng 30 ngày làm việc kể từ mốc 01 năm.

Đây là điểm rất quan trọng để doanh nghiệp xác định đúng thời điểm phải đăng ký hoặc không phải đăng ký khoản vay, tránh vi phạm hành chính do hiểu sai quy định.

3. Sửa đổi lớn về thu, chi trên tài khoản vay – trả nợ nước ngoài (Điều 14, 15)

Đây là nhóm nội dung có nhiều điểm mới nhất trong Thông tư 80/2025/TT-NHNN.

Đối với tài khoản vay, trả nợ bằng ngoại tệ

Thông tư mới bổ sung, làm rõ các khoản thu – chi được phép, bao gồm:

• Thu từ mua ngoại tệ để trả nợ gốc, lãi, phí;
• Chi bán ngoại tệ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ bằng đồng Việt Nam;
• Chi hoàn trả khoản nợ, lãi, phí cho bên bảo đảm là người cư trú hoặc không cư trú theo quy định.

Những nội dung này trước đây chưa được quy định cụ thể hoặc còn thiếu rõ ràng tại Thông tư 12/2022/TT-NHNN.

Đối với tài khoản vay, trả nợ bằng đồng Việt Nam

Thông tư 80/2025/TT-NHNN làm rõ các khoản thu, chi trong trường hợp:

• Khoản vay không đủ điều kiện đăng ký;
• Văn bản xác nhận đăng ký bị chấm dứt hiệu lực do hồ sơ có gian lận, tài liệu giả mạo.

Các quy định mới giúp doanh nghiệp xác định rõ phạm vi và căn cứ thực hiện giao dịch, tránh rủi ro vi phạm.

4. Bổ sung trách nhiệm của bên cho vay và giao dịch qua trung gian

Thông tư 80/2025/TT-NHNN cũng sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến:

• Việc bên cho vay sử dụng tài khoản mở tại Việt Nam để giải ngân, thu hồi nợ;
• Nghĩa vụ tuân thủ quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam;
• Trách nhiệm của bên cho vay khi mở và sử dụng tài khoản tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Ngoài ra, Thông tư cũng làm rõ cơ chế giải ngân, trả nợ thông qua tổ chức trung gian, ngân hàng đại lý hoặc đại diện bên cho vay theo thỏa thuận vay – một vấn đề phát sinh ngày càng phổ biến trong thực tế.

5. Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ đúng quy định mới?

• Rà soát lại tài khoản vay, trả nợ nước ngoài đang sử dụng;
• Kiểm tra luồng tiền thu – chi có phù hợp với quy định mới hay không;
• Đánh giá lại nghĩa vụ đăng ký khoản vay, đăng ký thay đổi khoản vay;
• Chuẩn hóa việc báo cáo khoản vay nước ngoài định kỳ, đặc biệt với các khoản vay tự vay, tự trả và nhập khẩu trả chậm.

6. DHtaxlaw – Giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp vay nước ngoài

Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực quản lý ngoại hối và đầu tư quốc tế, DHtaxlaw hiện cung cấp trọn gói các dịch vụ:

• Dịch vụ đăng ký khoản vay nước ngoài;
• Dịch vụ đăng ký tài khoản báo cáo khoản vay nước ngoài;
• Dịch vụ báo cáo khoản vay nước ngoài định kỳ, đột xuất;
• Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm;
• Tư vấn xử lý sai sót, điều chỉnh báo cáo, làm việc với Ngân hàng Nhà nước.

DHtaxlaw đồng hành cùng doanh nghiệp từ khâu đăng ký – thực hiện – báo cáo – xử lý vướng mắc, giúp hạn chế tối đa rủi ro pháp lý và chi phí tuân thủ.

Liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của DHtaxlaw – Chúng tôi luôn đồng hành cùng bạn trong mọi quyết định tài chính và pháp lý.

Để nhận báo giá cụ thể về dịch vụ quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: 80/35 Đường số 3, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ đăng ký khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

>> Tìm hiểu chi tiết: Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm 

>> Tìm hiểu chi tiết: Hướng dẫn báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước