HIỂU RÕ VỀ TRUY THU KINH PHÍ CÔNG ĐOÀN TỪ 16/5/2026 THEO NGHỊ ĐỊNH 105/2026/NĐ-CP

Từ ngày 16/5/2026, Nghị định 105/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến việc đóng và quản lý kinh phí công đoàn 2%. Đáng chú ý, quy định mới đã làm rõ các trường hợp bị xem là chậm đóng, không đóng kinh phí công đoàn và nguy cơ bị truy thu, xử phạt đối với doanh nghiệp. Vậy doanh nghiệp có thể bị truy thu kinh phí công đoàn từ thời điểm nào? Mức phạt ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ về truy thu kinh phí công đoàn từ 16/5/2026 theo quy định mới nhất.

1. Hiểu rõ về truy thu kinh phí công đoàn từ 16/5/2026 theo Nghị định 105/2026/NĐ-CP

Ngày 31/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 105/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công đoàn về tài chính công đoàn và chính thức có hiệu lực từ ngày 16/5/2026.

Nhiều doanh nghiệp hiện đang hiểu nhầm rằng từ ngày 16/5/2026 mới bắt đầu phải đóng kinh phí công đoàn 2%. Tuy nhiên, cách hiểu này là chưa chính xác.

Trên thực tế, nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn đã được quy định từ trước theo:

• Luật Công đoàn 2012; 
• Nghị định 191/2013/NĐ-CP. 

Theo Điều 26 Luật Công đoàn 2012, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phải đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho người lao động.

Đáng chú ý, quy định cũ cũng đã xác định rõ:

Doanh nghiệp dù đã có hay chưa có tổ chức công đoàn cơ sở vẫn thuộc đối tượng phải đóng kinh phí công đoàn.

Do đó, Nghị định 105/2026/NĐ-CP không phải là quy định “phát sinh mới” nghĩa vụ đóng 2% kinh phí công đoàn mà chủ yếu làm rõ hơn về:

• thời hạn đóng; 
• cách xác định hành vi chậm đóng; 
• trường hợp bị xem là không đóng kinh phí công đoàn. 

2. Điểm mới đáng chú ý về thời hạn đóng kinh phí công đoàn từ 16/5/2026

Theo Nghị định 105/2026/NĐ-CP:

So với trước đây, quy định mới giúp cơ quan quản lý có căn cứ rõ ràng hơn để xác định doanh nghiệp đang:

• chậm đóng; 
• đóng thiếu; 
• hoặc không đóng kinh phí công đoàn. 

3. Có bị truy thu kinh phí công đoàn trước ngày 16/5/2026 không?

Hiện nay chưa có văn bản quy định cụ thể về việc truy thu từ thời điểm nào. Tuy nhiên, do nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn đã tồn tại từ nhiều năm trước nên nguy cơ bị rà soát và truy thu là hoàn toàn có thể xảy ra.

Đặc biệt trong bối cảnh dữ liệu:

• BHXH; 
• thuế; 
• lao động; 
• công đoàn 

đang được đồng bộ và số hóa mạnh mẽ, cơ quan chức năng có thể dễ dàng đối chiếu số lao động và quỹ lương để xác định khoản chưa đóng.

Vì vậy, doanh nghiệp nên:

• rà soát lại toàn bộ quá trình đóng kinh phí công đoàn; 
• kiểm tra số lao động thuộc diện phải đóng; 
• chủ động làm việc với Liên đoàn Lao động địa phương để xử lý phần còn thiếu nếu có. 

4. Trường hợp nào bị truy thu kinh phí công đoàn năm 2026?

Theo Điều 38 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị truy thu nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

4.1. Chậm đóng kinh phí công đoàn

Là trường hợp doanh nghiệp chưa đóng đúng thời hạn theo quy định.

4.2. Đóng không đúng mức quy định

Ví dụ:

• tính sai quỹ lương làm căn cứ đóng; 
• đóng thấp hơn mức 2%. 

4.3. Đóng không đủ số người thuộc diện phải đóng

Ví dụ:

• không kê khai đủ lao động tham gia BHXH; 
• loại trừ sai đối tượng. 

4.4. Không đóng kinh phí công đoàn

Đây là trường hợp có mức xử phạt nặng nhất.

5. Mức phạt khi chậm đóng hoặc không đóng kinh phí công đoàn

5.1. Đối với hành vi chậm đóng hoặc đóng thiếu

Phạt từ:

12% đến dưới 15% tổng số tiền phải đóng

tại thời điểm lập biên bản, tối đa không quá 75 triệu đồng.

5.2. Đối với hành vi không đóng

Phạt từ:

18% đến 20% tổng số tiền phải đóng

tối đa không quá 75 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn phải:

• nộp đủ số tiền chưa đóng; 
• nộp tiền lãi chậm đóng. 

Lưu ý:

• Mức phạt trên áp dụng cho cá nhân; 
• Nếu người sử dụng lao động là tổ chức thì mức phạt gấp đôi. 

6. Từ 16/5/2026, thế nào là “chậm đóng” và “không đóng” kinh phí công đoàn?

Đây là điểm mới rất quan trọng của Nghị định 105/2026/NĐ-CP.

6.1. Chậm đóng kinh phí công đoàn

Là trường hợp:

• chưa đóng; 
• hoặc đóng chưa đầy đủ 

sau thời hạn quy định.

6.2. Không đóng kinh phí công đoàn

Bao gồm các trường hợp:

• không trích đóng; 
• không đóng đủ tiền phải đóng trong 60 ngày kể từ ngày hết hạn; 
• không đóng đủ số lao động thuộc diện phải đóng trong 60 ngày kể từ ngày hết hạn. 

Điều này đồng nghĩa:

Nếu doanh nghiệp để kéo dài quá 60 ngày thì hành vi có thể bị chuyển từ “chậm đóng” sang “không đóng”, dẫn tới mức xử phạt nặng hơn đáng kể.

7. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế rủi ro bị truy thu?

Doanh nghiệp nên thực hiện sớm các công việc sau:

• Rà soát quỹ lương đóng BHXH; 
• Kiểm tra số lao động thuộc diện phải đóng; 
• Đối chiếu dữ liệu BHXH với công đoàn;  
• Kiểm tra lịch sử đóng kinh phí công đoàn các năm trước; 
• Chủ động liên hệ Liên đoàn Lao động để xử lý nếu có thiếu sót. 

Việc chủ động khắc phục sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể rủi ro:

• bị thanh tra; 
• truy thu lớn; 
• phát sinh tiền lãi chậm đóng; 
• xử phạt vi phạm hành chính. 

Kết luận

Nghị định 105/2026/NĐ-CP không tạo ra nghĩa vụ mới về đóng kinh phí công đoàn 2%, mà chủ yếu siết chặt cơ chế quản lý và xác định rõ các trường hợp chậm đóng, không đóng.

Từ ngày 16/5/2026, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

• thời hạn đóng kinh phí công đoàn; 
• số lao động thuộc diện phải đóng; 
• nguy cơ bị truy thu và xử phạt nếu để kéo dài quá 60 ngày. 

Trong bối cảnh dữ liệu quản lý ngày càng đồng bộ, việc chủ động rà soát và hoàn thiện nghĩa vụ tài chính công đoàn là giải pháp cần thiết để hạn chế rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Để nhận báo giá cụ thể về dịch vụ quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty vốn Nước ngoài