ĐỐI TƯỢNG BỊ CẤM THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP THEO QUY ĐỊNH MỚI NHẤT

Thành lập doanh nghiệp là quyền của cá nhân, tổ chức được pháp luật công nhận nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, không phải mọi cá nhân, tổ chức đều được phép thành lập và quản lý doanh nghiệp.

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, một số nhóm đối tượng bị hạn chế hoặc cấm thành lập doanh nghiệp nhằm đảm bảo tính minh bạch, phòng tránh xung đột lợi ích và ngăn ngừa việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phục vụ mục đích kinh doanh cá nhân.

Trong bài viết này, DHtaxlaw sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ các trường hợp bị cấm thành lập doanh nghiệp, đối tượng không được góp vốn cũng như những vấn đề cần lưu ý khi thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp.

1. Các đối tượng bị cấm thành lập doanh nghiệp

Căn cứ khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, những cá nhân, tổ chức sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:

1.1. Cơ quan nhà nước sử dụng tài sản công để kinh doanh riêng

Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân không được sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp nhằm mục đích thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình.

Quy định này nhằm đảm bảo việc quản lý, sử dụng tài sản công đúng mục đích, tránh tình trạng lợi dụng nguồn lực nhà nước để kinh doanh không đúng quy định.

1.2. Cán bộ, công chức, viên chức

Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức và viên chức thuộc nhóm đối tượng không được quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cử làm đại diện quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp thì vẫn có thể tham gia quản lý theo quy định.

1.3. Sĩ quan, quân nhân, công an trong lực lượng vũ trang

Các đối tượng bao gồm:

• Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; 
• Công nhân, viên chức quốc phòng; 
• Sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong Công an nhân dân; 

không được thành lập và quản lý doanh nghiệp, trừ trường hợp được cử làm đại diện phần vốn góp của Nhà nước.

1.4. Người quản lý doanh nghiệp nhà nước

Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước thuộc trường hợp bị hạn chế quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp.

Ngoài ra, những cá nhân này có thể được tham gia quản lý doanh nghiệp khác nếu được Nhà nước cử làm đại diện phần vốn góp theo quy định.

1.5. Người chưa đủ năng lực hành vi dân sự

Các trường hợp không được thành lập doanh nghiệp gồm:

• Người chưa thành niên; 
• Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; 
• Người bị mất năng lực hành vi dân sự; 
• Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; 
• Tổ chức không có tư cách pháp nhân. 

Những đối tượng này không có đầy đủ khả năng chịu trách nhiệm pháp lý trong hoạt động kinh doanh nên không được phép đứng tên thành lập doanh nghiệp.

1.6. Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị cấm kinh doanh

Các cá nhân sau đây không được thành lập doanh nghiệp:

• Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; 
• Người đang bị tạm giam; 
• Người đang chấp hành hình phạt tù; 
• Người đang thực hiện biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc; 
• Người bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định. 

Trong trường hợp cần thiết, cơ quan đăng ký kinh doanh có quyền yêu cầu người đăng ký thành lập doanh nghiệp cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp để xác minh điều kiện thành lập.

1.7. Pháp nhân thương mại bị cấm kinh doanh

Tổ chức là pháp nhân thương mại bị Tòa án cấm kinh doanh hoặc cấm hoạt động trong một số lĩnh vực theo quy định của Bộ luật Hình sự cũng không được quyền thành lập doanh nghiệp.

2. Đối tượng bị cấm quản lý doanh nghiệp

Ngoài việc hạn chế quyền thành lập doanh nghiệp, pháp luật còn quy định một số trường hợp không được tham gia quản lý doanh nghiệp.

Theo quy định của Luật Phá sản 2014, một số cá nhân có thể bị hạn chế quyền quản lý doanh nghiệp như:

• Người giữ chức vụ Chủ tịch, Giám đốc, Tổng giám đốc, thành viên Hội đồng quản trị của doanh nghiệp nhà nước bị tuyên bố phá sản; 
• Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp bị phá sản; 
• Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã có hành vi vi phạm nghiêm trọng trong quá trình hoạt động dẫn đến bị Tòa án hạn chế quyền thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp. 

Thời hạn hạn chế có thể lên đến 03 năm kể từ ngày Tòa án có quyết định tuyên bố phá sản.

3. Ai không được thành lập doanh nghiệp nhưng vẫn được góp vốn? 

Không phải mọi trường hợp bị cấm thành lập doanh nghiệp đều bị cấm góp vốn.

Theo khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, tổ chức, cá nhân có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trong doanh nghiệp, ngoại trừ:

• Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang sử dụng tài sản nhà nước để góp vốn nhằm thu lợi riêng; 
• Các đối tượng bị hạn chế góp vốn theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và Luật Phòng, chống tham nhũng. 

Do đó, trước khi góp vốn thành lập công ty, cá nhân cần kiểm tra điều kiện pháp lý để tránh phát sinh rủi ro trong quá trình đăng ký doanh nghiệp.

4. Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp sau khi thành lập

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC), doanh nghiệp được hưởng các quyền và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

Quyền của doanh nghiệp

Theo Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có quyền:

• Tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm; 
• Chủ động lựa chọn ngành nghề, quy mô và phương thức kinh doanh; 
• Huy động, sử dụng vốn theo quy định; 
• Tìm kiếm khách hàng, ký kết hợp đồng;  
• Tuyển dụng lao động; 
• Bảo vệ quyền sở hữu tài sản, quyền sở hữu trí tuệ; 
• Khiếu nại, tham gia tố tụng theo quy định. 

Nghĩa vụ của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Đăng ký doanh nghiệp, đăng ký thay đổi thông tin doanh nghiệp đúng quy định; 
• Công khai thông tin doanh nghiệp; 
• Kê khai hồ sơ chính xác, trung thực; 
• Tổ chức công tác kế toán, kê khai và nộp thuế; 
• Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động; 
• Duy trì điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

5. Mức xử phạt khi vi phạm quy định về thành lập doanh nghiệp

Theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP, cá nhân, tổ chức vi phạm quy định về thành lập doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính.

Một số mức phạt phổ biến gồm:

• Phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp khi không đủ điều kiện; 
• Phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu doanh nghiệp không đảm bảo số lượng thành viên, cổ đông theo quy định; 
• Phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện thủ tục thay đổi thông tin doanh nghiệp hoặc định giá tài sản góp vốn không đúng; 
• Phạt từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với trường hợp kinh doanh khi không đăng ký doanh nghiệp hoặc tiếp tục hoạt động khi đã bị thu hồi giấy phép.

6. Dịch vụ thành lập doanh nghiệp tại DHtaxlaw 

Việc xác định đúng điều kiện thành lập doanh nghiệp ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý và tiết kiệm thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

DHtaxlaw cung cấp dịch vụ thành lập công ty tại TPHCM với quy trình hỗ trợ toàn diện:

• Tư vấn lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp; 
• Kiểm tra điều kiện thành lập công ty; 
• Soạn thảo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp; 
• Đại diện thực hiện thủ tục với cơ quan đăng ký kinh doanh; 
• Hỗ trợ nhận Giấy phép kinh doanh/ Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC); 
• Tư vấn thay đổi ERC khi doanh nghiệp có nhu cầu điều chỉnh thông tin. 

Với dịch vụ đăng ký doanh nghiệp trọn gói, DHtaxlaw giúp khách hàng hoàn thiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và đảm bảo doanh nghiệp có nền tảng pháp lý vững chắc ngay từ bước đầu hoạt động.

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty vốn nước ngoài

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập hộ kinh doanh