CHỦ HỘ KINH DOANH CHẬM ĐÓNG BHXH BỊ TRUY THU VÀ TÍNH LÃI 0,03%/NGÀY

Từ năm 2025-2026, nhiều hộ kinh doanh sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc theo quy định mới của pháp luật. Bên cạnh nghĩa vụ tham gia BHXH, chủ hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý về thời hạn đóng bảo hiểm. Nếu đóng chậm, ngoài số tiền BHXH phải nộp, chủ hộ còn bị truy thu và tính tiền lãi 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng.

Đây là quy định quan trọng nhằm đảm bảo việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ BHXH và hạn chế tình trạng nợ đóng kéo dài. Trong bài viết dưới đây, DHtaxlaw sẽ phân tích chi tiết đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc, trường hợp bị truy thu và cách tính tiền chậm đóng theo quy định hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý

Bài viết được tổng hợp dựa trên các văn bản pháp luật sau:

• Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024; 
• Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội.

2. Chủ hộ kinh doanh nào phải tham gia BHXH bắt buộc?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, từ năm 2026, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được mở rộng đối với khu vực hộ kinh doanh.

Theo đó, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH.

Đối với các hộ kinh doanh chưa thuộc diện kê khai thuế, lộ trình tham gia BHXH bắt buộc sẽ được áp dụng từ ngày 01/07/2029 theo quy định của pháp luật.

Như vậy, trong giai đoạn hiện nay, các hộ kinh doanh thực hiện sổ sách kế toán hộ kinh doanh, kê khai thuế và hoạt động theo phương pháp kê khai cần chủ động thực hiện nghĩa vụ BHXH đúng thời hạn.

3. Khi nào chủ hộ kinh doanh bị truy thu BHXH?

Việc truy thu BHXH phát sinh khi chủ hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc tham gia nhưng không thực hiện đóng BHXH đúng thời hạn.

Theo Điều 8 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn một trong các phương thức đóng sau:

• Đóng hằng tháng; 
• Đóng 03 tháng một lần; 
• Đóng 06 tháng một lần. 

Tuy nhiên, dù lựa chọn phương thức nào thì thời hạn nộp tiền chậm nhất vẫn là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.

Nếu quá thời hạn này mà cơ quan BHXH chưa ghi nhận số tiền đóng, chủ hộ kinh doanh sẽ bị truy thu theo quy định.

4. Mức lãi truy thu BHXH là 0,03%/ngày

Ngoài khoản BHXH bắt buộc phải nộp, chủ hộ kinh doanh còn phải thanh toán tiền lãi do chậm đóng.

Công thức tính tiền truy thu

Tiền truy thu được xác định theo công thức:

Tiền truy thu = Tiền BHXH phải đóng + (Tiền BHXH phải đóng × 0,03% × Số ngày chậm đóng)

Trong đó:

• Tiền BHXH phải đóng là số tiền phải nộp theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. 
• 0,03%/ngày là mức lãi tính trên số tiền chậm đóng. 
• Số ngày chậm đóng được tính từ ngày tiếp theo sau thời hạn phải đóng đến ngày thực tế hoàn thành nghĩa vụ. 

Mức lãi này được áp dụng nhằm khuyến khích người tham gia BHXH thực hiện đúng thời hạn, đồng thời bảo đảm nguồn quỹ an sinh xã hội.

5. Vì sao hộ kinh doanh cần đóng BHXH đúng hạn?

Việc chậm đóng BHXH không chỉ làm tăng chi phí do phát sinh tiền lãi mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình thực hiện các nghĩa vụ tài chính và quản lý doanh nghiệp.

Đối với hộ kinh doanh, việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ BHXH mang lại nhiều lợi ích như:

• Thực hiện đúng quy định của pháp luật; 
• Hạn chế phát sinh tiền truy thu và tiền lãi; 
• Giảm rủi ro khi cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra; 
• Góp phần xây dựng hồ sơ tài chính minh bạch, đầy đủ.

6. Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì để tránh bị truy thu?

Để hạn chế rủi ro về BHXH và các nghĩa vụ tài chính khác, chủ hộ kinh doanh nên chủ động:

• Xác định mình có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không. 
• Theo dõi thời hạn đóng BHXH theo chu kỳ đã đăng ký. 
• Thực hiện đầy đủ thủ tục thuế hộ kinh doanh theo quy định. 
• Chuẩn hóa sổ sách kế toán hộ kinh doanh để quản lý chi phí và nghĩa vụ tài chính. 
• Thường xuyên đối chiếu các khoản phải nộp với cơ quan BHXH. 
• Chủ động cập nhật các chính sách mới về thuế, BHXH và hóa đơn điện tử. 

Việc quản lý tốt ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh tránh các khoản truy thu và chi phí phát sinh không cần thiết.

DHtaxlaw hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định

Trong bối cảnh nhiều chính sách mới về thuế, BHXH và hóa đơn điện tử liên tục được áp dụng, DHtaxlaw cung cấp các giải pháp hỗ trợ toàn diện dành cho hộ kinh doanh, bao gồm:

• Dịch vụ kế toán hộ kinh doanh; 
• Dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh; 
• Tư vấn thành lập hộ kinh doanh; 
• Hỗ trợ thực hiện thủ tục thuế hộ kinh doanh; 
• Quản lý và hoàn thiện sổ sách kế toán hộ kinh doanh; 
• Tư vấn chính sách BHXH, hóa đơn điện tử và các nghĩa vụ tài chính theo quy định mới. 

Đội ngũ chuyên gia của DHtaxlaw sẽ đồng hành cùng hộ kinh doanh trong quá trình vận hành, giúp hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành.

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ giải thể công ty